Migrena

Migrena jest chorobą prawdopodobnie uwarunkowaną genetycznie (u około połowy osób z migreną stwierdza się jej wystpowanie również u innych członków rodziny). Choroba charakteryzuje się występowaniem silnych napadów bólu głowy występijących po jednej stronie, mogących utrzymywać sie kilka godzin do kilku dni.

Napady migreny najczęściej mają charakter powtarzających się każdorazowo sekwencji napadowych (zwiastuny, aura, ból głowy, objawy ponapadowe). Problem migren nie do końca został jeszcze zbadany, stwierdzono jednak iz powodem wystąpienia ataku choroby jest niedostateczne zaopatrzenie mózgu w krew. Przyczyną tego jest zwężenie tętnic przez napięte mięśnie ścian arterii lub powstałe obrzmienie ich najbardziej wewnętrznej warstwy. Gdy tętnice rozszerzają się ponownie dochodzi do typowego dla tego schorzenia bólu głowy.

Migrena to jedno z najczęstszych schorzeń neurologicznych. Ocenia sie, że ponad 10% ludzi miewa napady migreny, ale tylko u części z nich stanowi ona poważny problem medyczny. Występuje częściej u kobiet. Pierwsze napady mogą pojawiać się juz w dzieciństwie, najczęściej rozpoczynają się między 25 a 50 rokiem życia. W przypadku dilegliwości po 50 roku życia są przedmiotem wnikliwej diagnostyki lekarskiej.

Przyczyny

Oprócz wyżej wspomnianego uwarunkowania genetycznego, napady pojawiają sie po tzw. prowokacji czynnikami zewnętrznymi (stres, niektore pokarmy, kawa, czerwone wino, ser, czekolada, alergia na określone leki, hałas). Napad migreny może występować jako migrena z aurą i migrena bez aury .Aurą migrenową nazywa się przejściowe, trwające kilka lub kilkadziesiat minut objawy neurologiczne, zwykle poprzedzające bezpośrednio ból głowy .

Najbarsziej typowa to aura wzrokowa,polegająca na występowaniu zaburzeń widzenia w postaci mroczków lub błysków świetlnych w polu widzenia, czasem jest osłabienie ostrości wzroku, niekiedy aż do pelnego zaniewidzenia . Przypadek ten określa się mianem migreny klasycznej. Aura może mieć postać innych objawów neurologicznych. Najczęściej jest to jednostronny niedowład, niedoczulica lub nieprawidłowe wrażenia czuciowe zwane parestezjami (np. mrowienie).

Napad bólu migrenowego może być poprzedzony tzw. objawami zwiastunowymi pojawiającymi się na kilka lub kilkanaście godzin wcześniej. Najczęstsze objawy zwiastunowe migreny to ( zmiana nastroju, zaburzenia uwagi i koncetracji, czasem zaburzenia funkcji autonomicznych takich jak: temperatura ciała, potliwość czy oddawanie moczu i stolca).

Objawy migrenowego bolu glowy to najczęściej ból pojawiający sie w okolicy czolowo-skroniowej, ale wraz z narastaniem jego nasilenia rozszerza się na całą glowę. Kolejną cechą migreny są pojawiające się nudności i wymioty oraz pojawiająca sie nadwrażliwość na światlo, dzwięki i inne bodzce. Nudności ujawniają się zwykle tuż po rozpoczęciu bólu. Mogą być bardzo niewielkie, wyrażające się niechęcią do przyjmowania posiłków lub po pewnym czasie przerodzić się w wymioty. Z powodu nadwrażliwości na bodzce zewnętrzne chorzy wolą przebywać w odosobnionym, ciemnym i wyciszonym pomieszczeniu.

Po napadzie migreny chorzy czują się najczęściej zmęczeni i senni. Często skarżą się również na niewielki tępy ból głowy, o innym niż migrenowy charakterze.

Leczenie

Leczenie powinno uwzględniać trzy kierunki działania. Chorzy powinni unikać czynników prowokujących i nasilających (stres, używki, leki, hałas itp.). Czasami eliminacja tych czynnikow może okazać się bardzo skuteczna i wystarczająca.

Drugim i chyba najważniejszym elementem jest stosowanie środkow farmakologicznych. W rozpoczętym już napadzie migrenowym u większości osób ból można złagodzić prostym lekiem przeciwbólowym takim jak kwas acetylosalicylowy czy paracetamol. W rozwinietym napadzie, przy pojawiających się nudnościach wraz z lekiem przeciwbólowym podaje się lek o działaniu przeciwwymiotnym. Jeśli proste leki przeciwbólowe nie są skuteczne poleca sie przyjmowanie preparatów będocych pochodnymi alkaloidów sporyszu, które mają działanie naczynioskurczowe. W ostatnich latach w leczeniu ostrego napadu migreny stosuje się tzw. tryptany które są niewątpliwie najbardziej skutecznymi lekami przerywającymi napad migreny; ale wyrażną barierą dla ich powszechnego stosowania jest wysoka cena, oraz poważne choroby serca i naczyń krwionośnych.

Kolejnym etapem jest zapobieganie poprzez wdrażnie leków profilaktycznych (gdy liczba napadów jest większa niż dwa w miesiącu). Najbardziej skutecznymi lekami profilaktycznymi są tzw. blokery receptorów beta-adrenergicznych. Przy braku skuteczności można stosować leki blokujące kanał wapniowy,a w szczególnie częstych napadach którym towarzyszy także ciągły ból głowy między napadami stosowanie leków przeciwdepresyjnych. Leczenie profilaktyczne wyżej wymienionymi lekami musi być prowadzone pod ścislą kontrolą lekarza, bowiem wszystkie one mają liczne przeciwwskazania i nie właściwie stosowane mogą być niebezpieczne.

Preparaty bez recepty

• pochodne kwasu acetylosalicylowego( Alka-Prim, Aspirin, Bestpirin, Calcipiryna, Encopirin, Polopiryna, Upsarin) w polączeniu z innymi substancjami( Coffepirine, Etopiryna, Migpriv).

• Pirazolony (Gardan P)

• Metamizol (Pyralginum, Pyrahexal )

• Aminofenazon (Pyramidonum)

• Propyfenazon w połączeniach (Cefalgin, Pabialgin, Saridon)

• Paracetamol sam oraz w połączeniach( Apap, Codipar, Coldrex, Efferalgan, Panadol, Paracetamol, Saridon, Solpadeine)

• I buprofen (Nurofen, Ibuprom)

• Naproksen sodu (Aleve, Naproxen, Anapran) Leki te wykazują głównie działanie przeciwbólowe a także przeciwgorączkowe i przeciwzapalne.

• Mariomigran (ziołowy preparat stabilizowany etanolem stosowany pomocniczo w migrenie)

• Melisana Klosterfrau, Amol, Aromatol ( preparaty ziołowe na bazie etanolu do użytku wewnętrznego bądz zewnętrznego w postaci nacierania skroni)

• Olejki eteryczne (lawendowy, geraniowy, miętowy, eukaliptysowy, grejpfrutowy) stosowane w aromaterapii pomagają zwalczać dolegliwości migrenowe